TÓM TẮT

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp sản xuất chịu áp lực lớn trong việc kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm vì vậy giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống thông tin kế toán của doanh nghiệp. Bài viết tập trung nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu mua, chế biến và sản xuất cà phê. Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế còn tồn tại, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, hạ giá thành sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập kinh tế hiện nay.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận là yêu cầu sống còn đối với mọi doanh nghiệp sản xuất. Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp không chỉ cần mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn phải quản lý chặt chẽ chi phí sản xuất, tính toán chính xác giá thành sản phẩm nhằm đưa ra mức giá bán hợp lý. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu kinh tế có mối quan hệ mật thiết, phản ánh trực tiếp trình độ quản lý và hiệu quả sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp.

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là bộ phận quan trọng của kế toán doanh nghiệp, có chức năng cung cấp thông tin chi tiết, kịp thời và chính xác về chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Trên cơ sở đó, nhà quản trị có thể kiểm soát chi phí, phân tích nguyên nhân biến động chi phí, đánh giá hiệu quả từng bộ phận sản xuất và đưa ra các quyết định điều hành phù hợp. Đặc biệt, trong bối cảnh giá nguyên vật liệu đầu vào biến động mạnh và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm, công tác kế toán chi phí và giá thành càng trở nên cần thiết.

Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu mua, chế biến và sản xuất cà phê – một ngành có đặc thù sản xuất theo mùa vụ, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và biến động giá cả thị trường. Quy trình sản xuất của công ty bao gồm nhiều công đoạn liên tiếp, đòi hỏi chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung tương đối lớn. Trong những năm qua, công ty đã quan tâm đến công tác kế toán chi phí và tính giá thành, tuy nhiên thực tế vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong việc tập hợp, phân bổ chi phí và xác định giá thành sản phẩm.

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, bài viết được thực hiện nhằm nghiên cứu và đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.

2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

2.1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất trong một kỳ nhất định. Về bản chất, chi phí sản xuất phản ánh sự dịch chuyển giá trị của các yếu tố đầu vào như nguyên vật liệu, lao động và tư liệu sản xuất vào giá trị sản phẩm.

Trong thực tiễn quản lý, chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau nhằm phục vụ cho các mục đích quản lý và ra quyết định. Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế giúp doanh nghiệp biết được cơ cấu và tỷ trọng từng yếu tố chi phí; phân loại theo công dụng kinh tế phục vụ trực tiếp cho việc tính giá thành sản phẩm; phân loại theo mối quan hệ với mức độ hoạt động giúp doanh nghiệp phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, việc phân loại chi phí theo công dụng kinh tế, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cách phân loại này là cơ sở để tập hợp chi phí, phân bổ chi phí và tính giá thành sản phẩm một cách chính xác.

2.2. Giá thành sản phẩm và vai trò của giá thành trong quản lý doanh nghiệp

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí sản xuất tính cho khối lượng sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ. Giá thành không chỉ phản ánh kết quả của quá trình sản xuất mà còn là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định giá bán, phân tích hiệu quả sản xuất và đánh giá năng lực cạnh tranh.

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành, trong khi giá thành là thước đo mức chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm. Tuy nhiên, chi phí sản xuất gắn với thời kỳ phát sinh, còn giá thành gắn với sản phẩm hoàn thành, do đó giữa hai chỉ tiêu này có sự khác biệt nhất định về phạm vi và nội dung phản ánh.

Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt, việc kiểm soát chi phí và hạ thấp giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao lợi nhuận và mở rộng thị phần. Vì vậy, tổ chức tốt công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất.

3. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN PHÚC SINH SƠN LA

3.1. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức kế toán

Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thu mua, chế biến và sản xuất cà phê. Hoạt động sản xuất của công ty mang tính thời vụ, phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu đầu vào và điều kiện tự nhiên. Quy trình sản xuất bao gồm nhiều công đoạn từ thu mua nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến hoàn thiện sản phẩm.

Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công ty sử dụng phần mềm kế toán MISA để phục vụ công tác hạch toán, giúp nâng cao tính kịp thời và chính xác của thông tin kế toán.

3.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất tại công ty bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất, chủ yếu là chi phí thu mua cà phê nguyên liệu. Việc hạch toán chi phí nguyên vật liệu được thực hiện tương đối đầy đủ, song công tác xây dựng và kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu chưa thật sự chặt chẽ, dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát chi phí.

Chi phí nhân công trực tiếp được xác định dựa trên bảng chấm công, bảng tính lương và các khoản trích theo lương theo quy định. Tuy nhiên, việc gắn chi phí nhân công với hiệu quả lao động thực tế còn hạn chế, chưa phản ánh đầy đủ năng suất lao động của người lao động.

Chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí điện, chi phí sửa chữa máy móc và các chi phí khác. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung chủ yếu dựa trên tiêu thức truyền thống, chưa phản ánh chính xác mức độ sử dụng chi phí của từng loại sản phẩm.

3.3. Thực trạng tính giá thành sản phẩm

Công ty hiện đang áp dụng phương pháp tính giá thành giản đơn, phù hợp với đặc điểm sản xuất. Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La không có sản phẩm dở dang, do đó tổng giá thành sản phẩm chính là tổng chi phí phát sinh trong kỳ của nó. Điều này ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin cho công tác quản trị và ra quyết định của doanh nghiệp.

4. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

Thứ nhất, doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống định mức chi phí sản xuất, đặc biệt là định mức tiêu hao nguyên vật liệu, nhằm kiểm soát chặt chẽ chi phí và hạn chế lãng phí trong quá trình sản xuất.

Thứ hai, cần lựa chọn và áp dụng tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung phù hợp hơn với đặc điểm sản xuất, đảm bảo phân bổ chi phí hợp lý và chính xác cho từng loại sản phẩm.

Thứ ba, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán chi phí và giá thành, khai thác hiệu quả các chức năng của phần mềm kế toán nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán phục vụ công tác quản trị.

Thứ tư, chú trọng đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán, giúp kế toán viên cập nhật kịp thời các quy định mới và nâng cao năng lực phân tích, tham mưu cho nhà quản trị.

5. KẾT LUẬN

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có vai trò đặc biệt quan trọng trong quản lý doanh nghiệp sản xuất. Thông qua việc nghiên cứu thực trạng tại Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La, bài viết đã chỉ ra những kết quả đạt được cũng như những hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán chi phí và giá thành. Trên cơ sở đó, các giải pháp được đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán, nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, hạ giá thành sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay.

Sinh viên thực hiện: Lò Thị Nguyệt, Tòng Thị Như Quỳnh,  Hoàng Thị Nga,  Phan Gia Huy,  Và A Hải

Tóm tắt:

Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát là một trong những doanh nghiệp uy tín trong lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản tại Việt Nam. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu khái quát về quá trình hình thành, phát triển, lĩnh vực hoạt động chính của công ty, đồng thời trình bày tổng quan về công tác kế toán tại đơn vị – một bộ phận quan trọng góp phần đảm bảo hoạt động tài chính hiệu quả và minh bạch.

1. Giới thiệu về Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát

Trong bối cảnh kinh tế thị trường ngày càng phát triển, việc xây dựng một hệ thống quản trị tài chính – kế toán hiệu quả là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát, với hơn 20 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản, đã không ngừng hoàn thiện tổ chức bộ máy và hoạt động kế toán nhằm phục vụ tốt cho công tác quản lý, điều hành và phát triển doanh nghiệp.

• Tên công ty: Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát
• Tên viết tắt: NTF HOANG PHAT, JSC
• Tên giao dịch quốc tế: NTF HOANG PHAT JOINT STOCK COMPANY
• Loại hình doanh nghiệp: Công ty cổ phần ngoài quốc doanh
• Người đại diện pháp luật: Ông Lê Huy Hoàng
• Trụ sở chính: Đường Văn Tiến Dũng, tổ 1, Phường Chiềng Cơi, Thành phố Sơn La, Tỉnh Sơn La, Việt Nam
• Mã số thuế: 1000264741 – cấp ngày 15/01/2001
• Số điện thoại: 0868 801 266

Công ty được thành lập năm 2001 với tên gọi ban đầu là Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Phát tại tỉnh Thái Bình, đến năm 2009 công ty chuyển trụ sở chính lên TP. Sơn La. Đến năm 2018, công ty chính thức chuyển đổi mô hình hoạt động thành Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát, đánh dấu bước ngoặt phát triển mới. Với chiến lược mở rộng lĩnh vực kinh doanh và đầu tư vào các dự án quy mô lớn, công ty đã khẳng định được thương hiệu và vị thế trên thị trường.

 Ngành nghề kinh doanh chính:

• Xây dựng công trình dân dụng và hạ tầng kỹ thuật
• Đầu tư và kinh doanh bất động sản
• Phát triển khu đô thị, khu dân cư, khu công nghiệp
• Lắp đặt hệ thống cơ điện, cấp thoát nước, điều hòa không khí
• Kinh doanh vật liệu xây dựng và thiết bị lắp đặt
• Dịch vụ du lịch và nghỉ dưỡng

Một số dự án nổi bật:

• Khu đô thị Pột Nọi – Elite Hill Sơn La
• Dự án BT: Tạo mặt bằng khu trung tâm hành chính và quảng trường tỉnh Sơn La

2. Khái quát công tác kế toán tại công tyNTF Hoàng Phát

Bộ phận kế toán của Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát được tổ chức chuyên nghiệp và tuân thủ theo các quy định của pháp luật về kế toán – tài chính doanh nghiệp. Các nội dung cơ bản gồm:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Gồm kế toán trưởng, các kế toán viên phụ trách từng phần hành (kế toán tổng hợp, kế toán công nợ, kế toán kho, kế toán tài sản cố định…).
• Chức năng, nhiệm vụ: Ghi chép, phản ánh, tổng hợp và báo cáo chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh; lập báo cáo tài chính, báo cáo thuế định kỳ; theo dõi công nợ, vật tư, tài sản và chi phí của các dự án.
• Phần mềm kế toán sử dụng: Công ty sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng (như MISA hoặc tương đương) để đảm bảo việc ghi sổ kế toán nhanh chóng, chính xác và giảm thiểu sai sót.
• Chế độ kế toán và các chính sách kế toán áp dụng: Công ty lựa chọn Chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng đối với loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ; kỳ kế toán tính theo năm; doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; Hình thức ghi sổ kế toán theo Hình thức Nhật ký chung.
• Quy trình xử lý chứng từ: Tất cả các chứng từ phát sinh đều được kiểm tra, phân loại, luân chuyển theo quy trình và lưu trữ khoa học, phục vụ tốt cho công tác thanh tra, kiểm toán khi cần thiết.
• Đặc thù kế toán ngành xây dựng: Công tác kế toán tại công ty có tính đặc thù cao do đặc thù của ngành xây dựng và bất động sản, đòi hỏi kế toán phải theo dõi chi tiết chi phí theo từng công trình, hạng mục, và theo từng giai đoạn thi công. Việc xác định doanh thu – chi phí cũng gắn liền với tiến độ nghiệm thu công trình.

Như vậy, thông qua các những thông tin cơ bản về Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát trên đây cho thấy: Với nền tảng phát triển bền vững và kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản, Công ty Cổ phần NTF Hoàng Phát đã và đang góp phần tích cực vào sự phát triển hạ tầng – đô thị tại các địa phương, đặc biệt là tỉnh Sơn La. Song hành với hoạt động kinh doanh, công tác kế toán tại công ty luôn được chú trọng tổ chức bài bản, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Trong tương lai, với sự cải tiến liên tục về hệ thống quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán, NTF Hoàng Phát hứa hẹn sẽ ngày càng phát triển bền vững và chuyên nghiệp hơn nữa

Nhóm sinh viên: Nguyễn Linh Giang, Tòng Thị Phương Thảo, Cà Lệ Thanh, 

Lò Mai Linh, Vì Thị Phương Thu – lớp K62 ĐHKT – Khoa Kinh tế – Trường Đại học Tây Bắc